Altzako dendak

Rosa Mariren janari-denda. Marrazkia tamaina handian deskargatu.

 

Auzoan aspaldidanik denda asko egon dira: okindegiak, fruta-dendak, harategiak, arrandegiak, bideoklubak, arropa-dendak, kioskoak eta abar.

Gaur egun, ordea, ez daude orain dela 20 urte adina denda. Denda txiki asko itxi dira supermerkatu eta hipermerkatuen ezarpenarekin. Supermerkatu eta hipermerkatu kateek jende asko liluratu dute, produktu ugari eta prezio onean eskaintzeagatik, eta kontsumoaren lilura horretan, denda txikiak baztertuak izan dira, denda hauek auzoan eragiten duten bizitza eta bertan sortzen diren harreman baliotsuak gutxietsita. Galdu direnean konturatu da jendea ze garrantzitsuak ziren auzoaren bizitzan. Gainera, supermerkatu eta hipermerkatuek autoaren erabilera bultzatu dute eta denda txikiak itxi ahala, prezioak igotzen joan dira.

Nahiz eta denda txiki asko itxi dituzten, Altzako bizilagun askok oraindik gustuko dute geratzen diren denda txikietan erostea, tratua zuzena eta konfiantzazkoa delako. Gainera, migrazio berriei esker, auzoko komertzio txikia berpizten ari da eta hori auzotar askorentzat pozgarria izan da.

Gure aiton-amonen gazte garaian, Altzaren merkataritzaren oinarria denda txikiak eta goizetan plazetan jartzen ziren merkatuak ziren. Garai hartan, ekonomia ez zen gaur ezagutzen dugun bezalakoa eta diruaren erabilera desberdina zen, asteka, ez hilabeteka. Fabrikan ere asteka ematen zizuten dirua, sobre batean.

Denda txikietako langile edo jabeek auzoko biztanleak ezagutzen zituzten. Harreman horiek elkar zaintzak gertatzea eragiten zuen eta askotan, dendetako bezeroek janaria erosteko dirua ez zutenean, aukera ematen zieten dirua irabazterakoan ordaintzeko. Koaderno batean apuntatzen zuten zorra eta jendeak pixkanaka kitatzen zuen zorra, ahal zuenean. Era horretan, nahiz eta dirurik ez izan, bizirauteko beharrezkoa zuten janaria etxera eramaten zuten.

Gainera, gerra garaian eta gerra ondoren, hainbat produktu lortzea oso zaila zen errazionamendua zegoelako. Hala ere, Altzan bazeuden hainbat denda ezkutuan edo estraperloan ezagunei oinarrizko produktu horiek prezio onean saltzen zizkietenak, hala nola, olioa, irina edo azukrea. Garai hartan esaten zen askoz hobea zela dendetako langileen laguna edukitzea diru asko izatea baino, dendetan ezezagun aberats bat izanda ere ez zenukeelako ezer lortuko.

Gaur egun ere, denda txiki batzuetan bizilagunen artean laguntzeko moduak izaten dituzte.

 

Hori da hainbat altzatarrek kontatu digutena. Eta zu, joaten al zara normalean denda txikietara? Ze gogorapen on dituzu halako dendei lotuta? Baduzu denda kuttunik?