Altzako jolasak

Errotetako jaiak (1978). Marrazkia tamaina handian deskargatu

Gaur egun oso ohikoa da ordenagailua, telefonoa edo bideojokoak erabiltzea denbora pasatzeko eta jolasteko, baina teknologia hauek azken urteetan garatu dira. Zer egiten zuten Altzako haur eta gazteek, orduan, teknologia hauek ez zeudenean?

Jolas gehienak jendeak asmatzen zituen, kaleetan topatzen ziren lagun eta auzokideen artean. Jolas batzuk aspaldikoak ziren baina jolasteko moduak jolaskideen artean adosten zituzten. Askotan ez zen materialik behar jolasteko: ezkutaketan jolastea, lasterketak egitea, inguruak arakatu edo esploratzea, abestea, txaloka eta taldearekin koordinatuz abestiak kantatzea, kilkerrak harrapatzea edo aingirara joatea oso jarduera entretenigarriak ziren. Hauetako jolas batzuk orain ere egiten dira, beharbada zuek ere horretara jolasten zarete batzuetan!

Aiton-amonen garaian, asko gustatzen zitzaien udan Altzako errekara joatea bainatzera, gurasoei ezer esan gabe. Arropak zazpi egunez garbirik iraun behar zuen eta bainatu ahal izateko, arropa guztia kendu eta inguruko zuhaitzetan zintzilikatzen zuten. Horretaz gain, aintzira edo erreka inguruan harriak hartu eta borobil bat osatzen zuten uretan, horrela bertan arraintxoak, zapaburuak eta beste animalia batzuk harrapatzen zituzten.

Haur asko txoriak harrapatzera joaten ziren eta, horretarako, txorien kantuak imitatu edo kaiola batean beste txori bat eramaten zuten. Horri erreklamoa deitzen zitzaion. Harrapatutako txoriak saldu edo etxera eramaten zituzten janaria prestatu eta jateko. Orain dela gutxira arte, haurrek ere etxeko ekonomian parte hartzen zuten eta lana jolas bihurtzen zuten.

Jolasteko material batzuk ere erabiltzen zituzten, hala nola, txiba, kanikak edo sokak. Sokekin sokasaltoan jolasten ziren edo sokatira lehiaketak egiten zituzten; kanikekin eta txibekin trebetasun jolasak egiten zituzten edo elkarren aurkako lehiaketak.

Pilotaz frontoian jolastea ere oso gustuko zuten eta gehienetan, pilota horiek kortxoa eta galtzerdietako hariak erabiliz egiten zituzten haurrek. Jolasteko materialak konpartitu egiten ziren auzokideen artean.

 

Zein jolas asmatzen dituzue lagunekin kalean edo plazan zaudetenean? Auzoko zein lekutan mugitzen zarete esploratzeko eta jolasak egiteko?